Stichting Platform BIM Legal stond in de schijnwerpers tijdens het Innovatie Café op vastgoedbeurs PROVADA. In een programma rond het thema “De standaard voor rechtszekerheid” lieten we zien waarom een gezamenlijke standaard voor juridische zekerheid in de digitale gebouwde omgeving steeds urgenter wordt en hoe de sector al in beweging is.

Jean-Paul Bolhaar, voorzitter van Stichting Platform BIM Legal, opende het programma. Vervolgens ging Jan van Beuningen, directeur Bouwen en Energie bij het Ministerie van BZK, in op de “nieuwe realiteit” waarin wetswijzigingen de noodzaak van digitalisering verder versterken. Jean-Paul lichtte daarna toe wat BIM Legal betekent voor de praktijk. Een belangrijk onderdeel was de demonstratie van de applicatie door Estera Knaap-Giurgi, informatiemanager bij BPD. We sloten af met een duidelijke uitnodiging aan de sector: stap nu in en doe mee.

Juridische informatie als onderdeel van het 3D-model

De kern van de BIM Legal-methodiek is helder: BIM Legal maakt juridische informatie zichtbaar in een 3D-model. Daarmee brengen we afspraken, rechten en relevante informatie niet langer los (in documenten, bijlagen of 2D-kaarten), maar op een manier die direct aansluit op hoe projecten vandaag de dag worden ontworpen, ontwikkeld en gerealiseerd: in 3D. Daardoor zijn juridische afspraken direct helder, worden processen versneld en nemen foutkosten af.

Van 2D naar 3D, met open data als uitgangspunt

Stichting Platform BIM Legal heeft als doel om de transitie te bevorderen van 2D-kaarten naar 3D-modellen, zodat 3D-informatie in Nederland als open data kan worden gebruikt en gevisualiseerd. Dat helpt de sector vooruit, juist omdat gebieds- en vastgoedontwikkeling steeds complexer wordt en steeds meer partijen afhankelijk zijn van dezelfde (betrouwbare) bron van informatie.

Samen bouwen aan de standaard voor rechtszekerheid

BIM Legal is nadrukkelijk een initiatief voor de branche, door de branche. De stichting richt zich op het organiseren van samenwerking tussen marktpartijen, het ondersteunen van marktadoptie, het ontwikkelen en beheren van standaardisatie afspraken en de governance. In het Innovatie Café benadrukten we: de nieuwe standaard wordt nu gebouwd. Hoe meer partijen aansluiten en meedoen, hoe sneller we samen kunnen opschalen naar een breed gedragen, praktisch toepasbare standaard.

Bouwt u mee aan BIM Legal?

Sluit u aan bij onder meer BPD, Kadaster, Westvaer, NEPROM, Bouwend Nederland, KNB, Aedes, Verenging Nederlandse Gemeenten, Ministerie Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening en digiGO. Mail naar info@bimlegal.nl en doe mee.

Een kleine mijlpaal voor de BIM Legal applicatie. Voor het eerst is een 3D-splitsingstekening bij het Kadaster aangeboden en in depot genomen. En dat ook nog foutloos. Een mooie stap, zeker ook voor de klant: “Zij weten zo beter wat ze kopen.”

Eerste splitsing via BIM Legal met Westvaer

Westvaer diende als eerste een splitsingstekening in via BIM Legal, samen met splitsingstekenaar Paul Everts. Daar moest natuurlijk op geproost worden, want het is grote stap vooruit. “Het werken met een 3D-bestand maakt juridische informatie voor de klant veel duidelijker en inzichtelijker,” vertelt Wim de Jong van Westvaer. “En dat is nog maar 1 van de voordelen van BIM Legal.”

Voordelen voor ontwikkelaars en klanten

Ook ontwikkelaars zien de meerwaarde. Ralph Duijndam van BPD Bouwfonds Gebiedsontwikkeling vult aan: “Dat je als gebiedsontwikkelaar een beter totaalbeeld hebt van het gebouw maakt dit een bijzonder handige applicatie. Maar vooral voor de klant is het waardevol: zij kunnen vooraf precies zien hoe een appartement is ingedeeld. En weten dus beter wat zij kopen.”

Rechten en plichten in 3D

Met BIM Legal kunnen notarissen, splitsingstekenaars en ontwikkelaars gebouwen juridisch splitsen in appartementen. Zij geven in 3D aan welke ruimten privé of gemeenschappelijk zijn. Ook leggen zij vast welke rechten en plichten daarbij horen. De applicatie maakt daarna automatisch een splitsingstekening. Die voldoet na nabewerking aan de geldende wet- en regelgeving. In de 3D‑weergave zijn bouwkundige en juridische onderdelen van het gebouw in 1 oogopslag zichtbaar.

3D-bestanden versterken rechtszekerheid

Ook binnen bij Kadaster zien ze kansen in 3D. Bewaarder Doris Smudde: “Het gebruik van 3D‑bestanden kan veel onduidelijkheden wegnemen. Een 3D‑weergave geeft beter inzicht in complexe juridische en bouwkundige situaties en draagt daardoor bij aan meer rechtszekerheid.” Om 3D‑bestanden rechtstreeks in te schrijven in de openbare registers is nog wel een wetswijziging nodig. Hier wordt aan gewerkt.

Meer informatie

Op de foto, van links naar rechts: Ralph Duijndam, procescontroller bij BPD Bouwfonds Gebiedsontwikkeling; Doris Smudde, bewaarder bij het Kadaster; en Wim de Jong, notaris bij Westvaer.

Versnelling van de digitalisering van de vastgoedketen door juridische afspraken voor een 3D-Kadaster vast te leggen.

Amsterdam, 23 maart 2023 – Stichting Platform BIM Legal heeft op 23 maart 2023 een digiDeal gesloten met digiGO. Als belangrijke bouwsteen maakt de digiDeal onderdeel uit van het digiAkkoord, dat inmiddels door 60 partijen is onderschreven. Stichting Platform BIM Legal en digiGO bundelen hun krachten om de rechtszekerheid voor de keten te verbeteren. Daartoe introduceert digiGO een Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving met onderliggend afsprakenstelsel dat de publiekrechtelijke basis legt voor een betere gegevensuitwisseling van juridische informatie ten behoeve van alle partijen die betrokken zijn bij de aan- en verkoop van onroerend goed. De digiDeal geeft een stevige impuls aan de brede transformatie van de keten, die de basis legt voor een 3D-Kadaster.

Stichting Platform BIM Legal heeft tot doel voor en namens de branches die zij vertegenwoordigt te zorgen dat rechten, plichten en regelingen die rusten op gebieden en gebouwen eenduidig worden vastgelegd in een digitale 3D-omgeving. Het delen van juridische informatie, het sluiten van koopovereenkomsten, het realiseren van juridische leveringen, het inschrijven van eigendom en bijvoorbeeld het beheren van gebouwen worden daarmee makkelijker. Door gedurende de gehele levensloop van gebouw en gebied – van tekentafel tot sloop – steeds deze zelfde 3D-omgeving als bron voor alle juridische data te gebruiken, is de informatievoorziening beter, nemen de juridische faalkosten af en is de overdraagbaarheid van rechten beter geborgd.

Ketenpartners in de gebouwde omgeving staan samen voor de realisatie van forse opgaven: energietransitie, klimaatadaptatie, opschaling van woningbouw en infra, onderhoud en vervanging, emissieloos en circulair bouwen en zo verder. Datagedreven samenwerken is een belangrijke randvoorwaarde om deze complexe opgaven in samenhang te kunnen aanpakken. Daarom is de stichting digiGO het ontwikkelen van het Digitaal Stelsel Gebouwde Omgeving gestart. In samenwerking met de Stichting Platform BIM Legal legt digiGo het fundament voor versnelde digitale ketensamenwerking. De afspraken daarover zijn in het digiAkkoord met de onderliggende digiDeals vastgelegd. Het digiAkkoord is op 23 maart 2023 tijdens het Ketenstandaard Bouw & Techniek congres getekend.

Roger Tan, voorzitter van bestuur Stichting digiGO: “Deze digiDeal is een goed voorbeeld van hoe we ook in de cruciale interactie tussen consument, overheid en marktpartijen digitaal informatie met elkaar kunnen uitwisselen. Als deze stap gezet is opent dat de weg voor nieuwe innovatieve toepassingen op basis van betrouwbare data. Ik ben blij dat we zo samen met stichting BIM Legal de digitale transformatie in dit deel van de waardeketen in de Ontwerp-, Bouw en Techniek sector kunnen aanjagen.”

Om de ambities uit het digiAkkoord waar te maken, zijn afsprakenstelsels nodig. Met een afsprakenstelsel weten alle betrokkenen precies waar ze aan toe zijn en waar zij zich in de samenwerking aan dienen te houden. Dit geldt dus ook voor de inschrijving, opslag en ontsluiting van juridische data in het te ontwikkelen 3D-Kadaster. Het sluiten van de digiDeal tussen Stichting Platform BIM Legal en digiGO effent de weg om te gaan werken aan een het afsprakenstelsel voor de keten. Hierbij zullen naast het Kadaster ook andere stakeholders zoals de Koninklijke Notariële Broederschap (KNB), Koninklijke Bouwend Nederland en de Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (NEPROM) worden betrokken.

Erik Nieuwenburg, bestuursvoorzitter BIM Legal: “Als stichting brengen we marktpartijen en overheid samen om het stelsel zo op te zetten en beheren dat het haar doel steeds blijft dienen: het vereenvoudigen en stroomlijnen van de keten. Daarnaast zullen we de individuele ondernemers ondersteunen bij de uitvoering van de afspraken”.

Joep Rats, directeur beleid Koninklijke Bouwend Nederland: “Juist de juridische verrijking van de breed geaccepteerde BIM-technologie en de relatie met het Kadaster maken BIM Legal bijzonder. BIM Legal heeft het in zich de transformatie van onze keten te katalyseren en het binnenhalen van de voordelen van BIM eindelijk binnen handbereik te brengen”.

Annerie Ploumen, voorzitter Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie: “BIM Legal sluit goed aan op belangrijke digitale ontwikkelingen in het notariaat. De digitalisering gaat ook voor het notariaat in een steeds hoger tempo: de Digitale oprichting van de BV zal dit jaar geëffectueerd worden en het digitaal passeren van overige akten zoals de transport -en hypotheekakte volgt. Bij zo’n ontwikkeling hoort ook het bewerken en beheren van data in de vastgoedketen zoals onder meer mogelijk wordt met BIM Legal.

Vanuit de notariële praktijk worden verschillende initiatieven ondernomen om de diverse maatschappelijke opgaven aan te pakken en dit traject met BIM Legal is hiervan een illustratief voorbeeld.

Jan Fokkema, voorzitter NEPROM: “Opdrachtgevers in de bouw hebben een unieke positie om de noodzakelijke digitale transformatie van de bouwketen aan te jagen. We steunen het initiatief dat onze leden BPD |Bouwfonds Gebiedsontwikkeling en Dura Vermeer hebben genomen dan ook van harte”.

Ruben Roes, Hoofdbewaarder, Data Assets, Kadaster: ”Het Kadaster bevestigt de potentie van het BIM Legal proces voor de 3D transformatie van de rechtszekerheidsprocessen en kan zich vinden in een stap-voor-stap benadering”.

Stichting Platform BIM Legal is in december 2021 opgericht. Founding Fathers zijn BPD|Bouwfonds Gebiedsontwikkeling, Dura Vermeer, Hermans & Schuttevaer Notarissen en Westport Notarissen. In 2022 heeft de stichting met het Kadaster onderzocht of BIM Legal de basis kan zijn van het 3D-Kadaster. Dit heeft geleid tot een positieve conclusie. Op dit moment wordt vervolg aan dit onderzoek gegeven. Dit doet het Kadaster door haar ICT-infrastructuur zo in te richten dat in 2023 de eerste 3D-inschrijving op basis van BIM Legal kan worden gerealiseerd. Stichting Platform BIM Legal werkt aan dit doel mee door er met hulp van digiGO voor te zorgen dat er in 2023 een afsprakenstelsel zal zijn wat 3D-inschrijvingen in het Kadaster mogelijk maakt. De digiDeal zal een grote bijdrage leveren aan het behalen van deze ambitie van de stichting.

Het Kadaster en Stichting Platform BIM Legal hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten om de ontwikkeling van een 3D-kadaster te bevorderen.

Apeldoorn | Het Kadaster en Stichting Platform BIM Legal hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten om de ontwikkeling van een 3D-kadaster te bevorderen. In oktober 2022 is vastgesteld dat geautomatiseerde inschrijving van documenten op basis van BIM Legal in een driedimensionaal kadaster mogelijk is. Sindsdien hebben de partijen, samen met diverse stakeholders, onderzocht welke rol iedereen kan hebben bij de realisatie van dit 3D-kadaster. Met de samenwerkingsovereenkomst is nu vastgelegd welke acties de betrokken partijen ondernemen om deze innovatieve ontwikkeling te realiseren, zodat de gehele vastgoedketen hierop kan aansluiten.

BIM Legal is een afsprakenstelsel dat juridische en notariële informatie toevoegt aan het bestaande Bouwwerk Informatie Model (BIM). Het gebruik van BIM Legal maakt het mogelijk om 3D-visualisaties te combineren met schriftelijke teksten, wat leidt tot snelle duidelijkheid over de rechtszekerheid.

Meer weten? Check: https://lnkd.in/e6FdZebr

Kopers Bjorn en Britt kochten een nieuwbouwwoning in Buizerdhof, Nieuwegein en konden alle juridische informatie gemakkelijk online in 3D inzien: BIM Legal presenteert juridische informatie volledig en gebruiksvriendelijk. Met een 3D-visualisatie kunnen kopers direct zien welke juridische afspraken gelden voor hun woning en de wijk.

Dankzij ketenintegratie met ontwikkelaars, aannemers en notarissen, wordt juridische informatie al voor de koopovereenkomst helder. Dit verbetert de klantbeleving aanzienlijk en kan in de toekomst zelfs het sluiten van de koopovereenkomst en de verdere afwikkeling van het juridische proces volledig digitaal vanuit de 3D-omgeving faciliteren.

BIM Legal maakt slim gebruik van data (BIM-modellen) die in het proces ontstaat, wat hergebruik mogelijk maakt. Momenteel is het Kadaster haar systemen aan het inrichten om de datamodellen te kunnen ontvangen. Op termijn zal dit de basis vormen voor het 3D-kadaster.

Deze juridische innovatie is gerealiseerd in nauwe samenwerking met notariskantoren Hermans & Schuttevaer Notarissen en Westport Notarissen en softwareontwikkelaar IRP. BIM Legal is voor BPD een belangrijke stap in de verdere digitalisering van het online verkoopproces.

Op 10 juni is in Den Haag de operationele fase van het programma BIM Legal officieel gestart. Nederland is daarmee het eerste land ter wereld dat juridische informatie over vastgoed driedimensionaal vastlegt via digitale bouwmodellen (digital twins).

Tien toonaangevende organisaties, waaronder het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Vereniging Eigen Huis, de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie en het Kadaster, hebben zich gecommitteerd aan deze innovatie die woningbouw moet versnellen en rechtszekerheid versterkt.

Met BIM Legal worden rechten, plichten en afspraken voortaan vastgelegd in één toegankelijk 3D-model. Dit biedt actuele en transparante informatie voor kopers, ontwikkelaars, notarissen en overheden – in elke fase van het vastgoedproces. BIM Legal is daarmee niet alleen een impuls voor de woningbouwproductie, maar ook een cruciale stap richting de digitale transformatie van de gehele bouw- en vastgoedketen.

Lees meer over deze ontwikkeling in het persbericht: https://bit.ly/4jOO9Rt

Nederland kent een wereldprimeur. Met BIM Legal wordt juridische informatie – zoals erfgrenzen, appartementsrechten en notariële rechten en plichten – niet langer apart in tekst of 2D-kaarten vastgelegd, maar integraal in digitale 3D-bouwmodellen opgenomen.

‘BIM Legal past naadloos in de missie om de woningbouwambities van Nederland te realiseren met maximale transparantie en efficiëntie,’ stellen notaris Jean-Paul Bolhaar van Westvaer Notarissen en directievoorzitter Bart Pigge van Dura Vermeer Bouw. Bolhaar en Pigge zijn tevens bestuurslid van Stichting Platform BIM Legal. Het innovatieve 3D-model geeft kopers, ontwikkelaars, notarissen en overheden in elke fase van de bouw een helder, actueel en visueel inzicht in de stand van zaken. Dit verlaagt de faalkosten, versnelt de keten en vergroot de rechtszekerheid aanzienlijk. ‘Bij het passeren van de akten gaan we met hetzelfde 3D-model langs de bepalingen en leggen we nog een keer extra uit wat iets inhoudt en voor de koper betekent,’ aldus Bolhaar. Allebei zijn ze vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling. ‘Vanuit de doorloopsnelheid en rechtszekerheid zijn we gezamenlijk gaan nadenken hoe we de klantreis anders kunnen maken. Zodat de klant, op het moment dat deze aan tafel zit, weet wat hij koopt en welke rechten en verplichtingen daaraan vastzitten. Voorheen had je ordners gevuld met contracten en platte tekeningen in 2D, zonder dat je op detailniveau kunt zien wat de informatie betekent,’ vertelt Bolhaar. ‘Kopers hadden bij de klassieke werkwijze vaak niet in de gaten wat wordt bedoeld met het juridische jargon, zoals erfdienstbaarheden of bepalingen die de gemeente je oplegt.’ Beiden noemen BIM Legal een ‘gamechanger’: ‘Het brengt digitale innovatie én juridische duidelijkheid samen in één model. De koper kan in 3D door de woning lopen en over het perceel wandelen. Hij krijgt aan de hand van een 3D-visualisatie uitgelegd wat een verplichting betekent en aan welke (gezamenlijke) kosten er zijn.’ Als voorbeeld noemt Bolhaar de dragende muren van een appartementencomplex. ‘Het 3D-model vertelt in heldere juridische bewoording dat je daar van af moet blijven en dat je in het nietdragende deel van het ontwerp wel gewoon veranderingen in mag aanbrengen.’

Pigge: ‘Voor ons is het als ontwikkelende bouwer in eerste instantie ontzettend belangrijk om goed en transparant het gesprek te kunnen voeren met de koper. We krijgen duizend-en-één vragen: hoe is dit geregeld? Dat is met het 3D-model al ontzettend goed ondervangen. Het verkoopgesprek is kwalitatief van een veel hogere waarde. Dat is voor ons op dit moment de belangrijkste en grootste meerwaarde. Voor de koper is veel duidelijker wat hij daadwerkelijk heeft gekocht. Alle gesprekken die we daarover hadden, zijn zo meteen een stuk eenvoudiger, omdat de koper in het 3D-model gewoon kan zien wat er juridisch is vastgelegd en wat dat praktisch gezien betekent.’ Naast helderheid en rechtszekerheid voorkomt BIM Legal in het voorbereidend proces een heleboel faalkosten, zegt Pigge. ‘Je kijkt allemaal naar hetzelfde model, dat mee transformeert met de ontwikkeling van het gebouw. Waardoor je veel minder overleg nodig hebt en het eindproduct beter wordt. Dingen die vroeger in het 2D-model niet opvielen, zijn in het 3D-model wel te zien. Heel precies is per element aangegeven wat het is en wat erover is vastgelegd in de overeenkomsten en akten. Dat voorkomt dat we informatie missen.’

‘Voor ons is de verdere blik op de toekomst belangrijk. BIM Legal heeft veel waarde in andere processen waarin wij als ontwikkelaar en bouwer mee te maken krijgen. Als bouwer zie ik heel veel mogelijkheden op het moment dat het BIM Legal-model goed gejuridificeerd kan worden. Dat kan onze processen enorm versnellen,’ zegt Pigge. Hij noemt twee voorbeelden: het vastleggen van de materiaalspecificaties voor het inkoopproces en de aanvraag van een omgevingsvergunning. ‘Zodra heel de sector met het BIM Legal model gaat werken, gaan we het proces van de Wet Kwaliteitsborging vast en zeker digitaliseren.’ De voortekenen zijn gunstig. Afgelopen juli is een overkomst getekend, waarin onder meer het ministerie van VRO, het Kadaster, de Notariële beroepsorganisatie, Bouwend Nederland, NEPROM en Aedes hun steun voor BIM Legal hebben uitgesproken. ‘Op dit moment wordt er gewerkt aan een wetswijziging waardoor het 3D BIM-Legalmodel in het openbare register van het Kadaster kan worden ingeschreven.’

Neem contact op

Wij verbinden bouw, techniek en recht, zodat iedere betrokkene precies weet waar hij aan toe is. Wil je ontdekken wat onze slimme juridische oplossingen voor jouw project kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op we denken graag met je mee.

Neem contact op